Web sayfalarını Kindle’da okumak

Tabletlerin yaygınlaşmaya başlaması, bulut bilişimin sunduğu olanaklarla gelişen çeşitlilik derken yıllardır kullanageldiğimiz kimi teknolojilerde yepyeni yaklaşımlar var. Örneğin Firefox’ta bin yıldır severek kullandığım Scrapbook eklentisi, web sitelerindeki içeriği, istediğim görünümde ve yerelde saklama olanağı sunuyor. Şimdilerde yerelde tutmanın yerini bulutta tutmak alıyor. Çevrimiçi bir hesapta depolanan içerik, istenen herhangi bir cihaza ayrıca kopyalanabiliyor. Mesele sadece kopya çıkarmak değil, bir okuma listesi oluşturmak. İçeriği reklamsızlaştırmak, yeri geldiğinde tasarımı daha erişilebilir kılmak gibi fiziksel müdahaleler de mümkün ve yararlı.

Okuma listesi yapmanın, sonraya bırakmanın da bir alışkanlık olmaya başladığı söylenebilir. İş arasında çağrışımlar, bağlantılar üzerinden karşımıza çıkıveren kimi yararlı kaynaklara o an zaman ayıramayacak olduğumuzda, unutmamak için sadece adresi not etmek yerine, metni kenara atıvermek… Bu bir web sitesi için anlamlı olmayabilir, ama bir yazışma, twitter mesajı ya da benzeri daha dinamik içeriklerde o an gördüğümüz şeyi saklamaya da yarıyor…

Bu alanda gelişen teknolojiler genellikle tablet ve telefonları hedefliyor. Buna rağmen çoğunda Kindle desteği de bulmak mümkün. E-mürekkep okuyucular arasında bu kulvarda en görünür olan cihaz Kindle. Elbette en önemli nedeni tekel pozisyonu ve buna bağlı marka baskısı. Yine de Sony, Nook, Kobo gibi çok sayıda örnek arasında Kindle dostu araçların çokluğuna bir neden de iş modelinin başarısı olabilir. Bulut işlemlerin kolaylığı, cihazın e-posta adresiyle eşleşebilmesi, küresel erişilebilirlik vb. diğer cihazlarda belki o kadar karşılık bulmuyordur. Denemedim, bilemiyorum.

Instapaper

İlk duyduğum ve denediğim Kindle destekli okuma aracı Instapaper oldu. Daha önce blog yazılarını derleyip tablette okumak için ReadItLater kullanmıştım, ama onun Kindle desteği olmadığı için yeni bir keşfe ihtiyaç duydum.
instapaper_screenshot

O sırada çevremde Kindle da kullanan linux kullanıcılarının Instapaper kullandığını okudum ve denemeye karar verdim. Alışkanlıkla hâlâ da kullanmakla birlikte bir sonra bahsedeceğim araca yavaş yavaş yerini bırakma ihtimali olan bu aracı çok da sevdim.

Instapaper çok sade ve güzel bir konsol sunuyor. Konsolun temel görünümünde yazı başlıkları, tıklanarak “sevilen” olarak işaretlenmeye yarayan kalp simgeleri, konsolda görünmesini istemediğimiz ama saklamak istediğimiz yazılar için Archive düğmesi ve sade metin görüntüsünü açan Text düğmesinden kutucuklardan oluşan liste dizilimi yer alıyor.

Kaçınılmaz olarak Instapaper kullanan arkadaşlarımızı bulup onlarla metin paylaşabiliyoruz… Listenin tepesindeki Browse seçeneği bizi Instapaper’ın kişisel olmayan alanını gezmeye taşıyor. Liked kalpli, Archive da sandığa attığımız yazıların listesini döküyor.

Sayfanın sağındaki menüde yer alan Printable, Kindle ve ePub simgelerine tıklayınca tüm arşivin bir dergiymişçesine, okunaklı biçimde tasarlandığı tek bir dosya üretiliyor ve bilgisayara indirilebiliyor. Printable hâlâ deneme aşamasında, dolayısıyla oradaki okunaklı kısmını tartışmak isteyenlere itirazım yok, basit bir tanım bu :-) Zaten senaryomuz temelde Kindle temelli…

Soldaki, Kindle simgesine basarak indirilen bir Instapaper sayısının bilgisayaraki uygulamada açılmış halinin görüntüsü. E-mürekkep cihazda biraz daha şıklığa önem verilmiş diye düşündüm, hiç bilgisayarda açmamış, tarayıcıdaki kopya ile yetinmiştim…

İster web tabanlı bir okuma listesi, ister Kindle için kişisel gazete/dergi hazırlama aracı olarak kullanılsın, bu servislerin kullanışlı olmasını sağlayan en önemli araç ayraç aparatları (bookmarklet) oluyor. Instapaper’ın aparatı da Extras altındaki ilk araç.

Mozilla Firefox ya da Google Chrome/Chromium gibi özgür tarayıcılarla pek güzel anlaşan bu aparatlar WordPress’te yayınlamak, Twitter’a link göndermek gibi amaçlarla da yaygın olarak kullanılan jenerik bir teknolojinin uyarlaması.

Yer imlerinin durduğu araç çubuğuna sürükleyip bırakarak oluşturulan bir düğme, herhangi bir sitedeyken basıldığında o adresteki içeriği Instapaper hesabına atıyor. Soldaki, kendi hazırladıkları resimli anlatımda da görülebilir. Böylece saklanmak istenen içerikten ayrılmadan, bir tuşa basarak listeye eklenmesi sağlanabiliyor.

Gelelim Instapaper’ın okuma listesi servislerinden Kindle dostu olanlar arasındaki haklı yerine: Extras bölümünden ayarlanabilen bir servisle, kindle e-posta adresiyle bu Instapaper sayıları günlük gazete ya da haftalık dergi gibi, belirlenen saatlerde, o anki arşiv kullanılarak otomatik olarak yüklenebiliyorlar. Böylece uzun makaleler, bir ara otobüste, vapurda okunması tercih edilebilir yazılar vb. arşivlenip evden/ofisten çıkmadan önceki saatlere ayarlanan bir dağıtımla e-kitap aracı, bir e-gazete -hem de kişiselleştirilmiş bir e-gazete olarak da pek güzel kullanılabilir.

Bunu da Extras altında Kindle Automatic Wireless Delivery altından ayarlamak mümkün. Instapaper her kullanıcısı için kriptik bir e-posta adresi yaratıyor. Bu e-posta adresi, içeriğin Kindle’a gönderileceği adres olarak kullanılıyor. Dolayısıyla Amazon’daki Kindle yönetim sayfasına girip, kişisel belge yönetimi altından (bkz: Kindle Nedir yazısı) otomatik içerik göndermesine izin verilen adresler arasına eklemek gerekiyor. Sonra dağıtımı programlamak üzere (günlük, haftalık vb.) tercihler kaydediliyor ve voila!

Readability

Yakın zamanda denemeye başladığım, temelde Instapaper ile aynı işi gören bir başka yardımcı okuma servisi de Readability. Denemediğim için kısaca bahsedip geçmeyi tercih edeceğim bir özgün yanından başlayayım: Paralı aboneliklerin %70’ini bu servis kullanılarak okunan içeriğin yazarlarına verdiklerini söylüyorlar. Reklamsız hale getirilen içeriği dengelemek üzere bir fikir mi, tamamen iş modelinin getirisi mi, ne kadar işlevsel, doğru işliyor mu bilmiyorum. Yine de kulağa kar suyu olarak bile güzel bir fikir, akılda dursun…Dashboard of Readability / screenshot

Readability’nin ayraç aparatı yok, Firefox eklentisi var. İleri-geri düğmeleriyle adres satırı arasına simgeli düğmeler ekleyen eklenti epey kullanışlı. Elbette özelleştirmek mümkün. Ben yer seçimini kullanışlı ve isabetli buldum. Ekran görüntüsünde hem Readability konsolu hem de bu düğmelerin yeri görülebilir.

Denemedim ama twitter okumak için sunduğu araçlar da epey çeşitli ve başarılı olanlardan seçilmiş.
Biriktirilen yazıların Instapaper’da olduğu gibi otomatik servisi de çok kolay. My Account üst başlığı altında solda çıkan menüde yer alan Kindle Settings otomatik servisin ayrıntıları için seçenekleri sunuyor. Instapaper’daki kriptik adresin aksine, tüm abonelere gönderim kindle@readability.com adresinden yapılıyor. Yani Kindle’daki Personal Document Settings altında yükleme yapmasına izin verilen adresler arasına bu adresi kaydetmek yetiyor.

RSS okuma yöntemleri

Takip edilen blogları (hatta kimi Twitter hesaplarını) RSS ile biriktirerek (aggregate) okuyanlar, bunu Kindle üzerinden yapmayı isteyecektir (birimiz istiyoruz en azından). Bunun yeterince kolay bir yolu var demekse ne yazık ki zor…

Readability

Readability’nin Reeder entegrasyonu var, henüz denenmemiş bir alternatif olarak. Bu alternatifin iki büyük sorunu var, biri sadece Mac/iOS kullanıcıları için olması, diğeri de bu işi en rahat Google Reader’la çözüyor gibi görünmesi. Deneyen varsa yorum yazsa ne güzel olur…

KindleFeeder

Daniel Choi’nn Ruby ile yazdığı KindleFeeder uygulaması hem servis olarak (SAAS) hem de kaynak kodu bilgisayarda çalıştırarak kullanılabilir. İlk alternatif, yani web sitesi aracılığıyla kullanmanın adam akıllı işlemesi için yılda $20’lık bir abonelik ücreti gerektiriyor. 12 tane kaynak takip etmek için otomasyon gerekmeyeceği açık ve bedava kullanılan abonelik bu kadarına izin veriyor. Kaynak kodu bilgisayarda çalıştırmak da aslında zor değil, ama sudo gem install kindle-feeds dediğimde  bir şey ifade etmezse, hiç girişmeyin, kalanı iyice vulevukuşe avekmua, yani o derece…

Kısacası, RSS olayı için biraz daha zamana ihtiyacım(ız) var gibi görünüyor, ama tekil yazı derleyip okumak için gayet kullanışlı ve güzel alternatifler var… İyi okumalar…

 

5 thoughts on “Web sayfalarını Kindle’da okumak”

  1. hocam rss işini aslında calibre ile çözmek mümkün. yanılıyor muyum? hazır rss feed’i olanlar için sorun yok ama feed hazır değilse deneyimli olmayan kullanıcılar için biraz işkenceye dönüşüyor. Calibre’nin rss indirme ve kindle e-mailine göndermesi biraz fazla zaman alıyor, ama benim gibi sabahları erken kalkanlar için ilk iş calibre’yi çalıştırmak olunca pek çok günlük gazete vb. evden çıkmadan kindle yüklenmiş oluyor :)

  2. Calibre’yi gündelik hayatımın bir parçası haline getirmeyi hâlâ tam beceremedim. Her açılışta yeni sürüm bulacak kadar tezcanlı olması, her sürümde bütün dosyayı baştan indirtecek kadar düzensiz olması falan derken el altı bir program olarak göremedim gitti… Bu yöntemi de deneyeyim. Bir de online servis buldum, bu yazının bir ikinci bölümü olması gerekir hale geldi bile…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *